อาการปวดหลังนับว่าเป็นอาการปวดกล้ามเนื้อลำดับต้นๆ ที่มีคนเข้ามาปรึกษาแพทย์แผนไทย พบเจอได้บ่อยในกลุ่มโรคกระดูกและกล้ามเนื้อ เป็นอาการที่สามารถพบได้ทุกเพศทุกวัย เนื่องมาจากพฤติกรรมการใช้งานในชีวิตประจำวัน

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีอาการปวดหลัง มีหลายประการ เช่น อายุ ซึ่งจะเกี่ยวกับความเสื่อมของกระดูกสันหลัง กล้ามเนื้ออ่อนแอ, น้ำหนักตัวมาก, งานที่ต้องยกของหนัก,การนั่งท่าเดิมนานๆ, ลักษณะการก้มๆเงยๆ, โรคประจำตัว เช่น โรครูมาตอยด์ เกาต์ ซึ่งอาการปวด และพยาธิสภาพของแต่ละคนก็จะแตกต่างกัน

อาการที่พบบ่อย มักพบอาการปวดบริเวณหลังส่วนบน คอ บ่า ไหล่ บางรายอาจปวดแขน-ขา ร่วมด้วย ส่วนมากมักมีอาการปวดที่กล้ามเนื้อ ซึ่งเกิดจากกล้ามเนื้อหดเกร็งช่วยพยุงตัวเพื่อป้องกันกระดูก เคลื่อน คด หรือ กดทับเส้นประสาท ที่เกิดจากการยกของหนัก การอยู่ในอิริยาบถเดิมเป็นเวลานาน จึงทำให้เกิดการบาดเจ็บสะสม

การดูแลรักษาในกรณีที่มีอาการปวดตึงเล็กน้อย แนะนำการหยุดพักใช้งานกล้ามเนื้อ จากการทำงานหนัก ยกของหนัก หรือ การอยู่ในท่าเดิมนานๆ อาจออกกำลังกายเบาๆ ยืดบริหารกล้ามเนื้อ หรือการทานยาแก้ปวดร่วมกับการนอนพัก ปกติไม่ควรเกิน 3 วัน อาการมักจะดีขึ้นเอง แต่หากมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น มีไข้ หรือมีอาการปวดร่วมกับอาการชา เจ็บ เสียว ร้าว ควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจรักษา รับยา การทำกายภาพบำบัด หรือการนวดประคบ เพื่อช่วยทำให้กล้ามเนื้อคลายตัว ลดอาการปวด กระตุ้นการไหลเวียนเลือดมาเลี้ยงกล้ามเนื้อได้มากขึ้น

ซึ่งหากต้องการรับการรักษาโดยวิธีการนวด ประคบ ควรเข้ารับการตรวจรักษาโดยแพทย์แผนไทย หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะ ในสถานพยาบาลที่น่าเชื่อถือ เพราะจะได้มีการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ประเมินความเสี่ยง และเลือกวิธีให้การรักษาที่เหมาะสมกับตัวผู้ป่วยแต่ละราย ตลอดจนการให้คำแนะนำในการกลับไปปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องหลังรับการรักษา

บทความโดย: พท.ป.พิมพ์วิภา แพรกหา นักวิทยาศาสตร์สุขภาพ โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย คณะการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์