[b]สวาด[/b] หรือที่คนทางภาคใต้เรียกว่า หวาด นั้น มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า [i]Caesalpinia bonduc[/i] (L.) Roxb. อยู่ในวงศ์ Leguminosae เป็นไม้เลื้อยที่พบทั่วไปในเขตร้อน ในประเทศไทยพบมากตามป่าละเมาะใกล้ทะเล  ลำต้นและกิ่งก้านของเถาสวาดมีหนามแหลมอยู่ทั่วไป ในสมัยก่อนเด็ก ๆ นำผลของสวาดมาใช้เล่นหมากเก็บเพราะมีขนาดและรูปร่างเหมาะสม  นอกจากผลของสวาดจะนำมาเป็นของเล่นให้กับเด็ก ๆ แล้ว ยังมีสรรพคุณเป็นยาแก้กระษัย (อาการของโรคที่เกิดจากความเสื่อมของร่างกาย) ใบสวาดมีสรรพคุณเป็นยาขับลม แก้จุกเสียด และเนื่องจากใบของสวาดมีรสขม คนสมัยก่อนจึงนำมาใช้แก้อาการไม่อยากอาหารของเด็ก ๆ ซึ่งอาการของเด็กที่ผอมแห้งแรงน้อย ไม่อยากรับประทานอาหารนี้คนสมัยก่อนเรียกว่า [b]เป็นเดือน[/b] (มีพยาธิลำไส้) ซึ่งพยาธิจะคอยแย่งอาหารที่รับประทานเข้าไป ทำให้เด็กผอมแห้งแรงน้อย วิธีการแก้อาการดังกล่าวคือ ทำน้ำสวาดให้เด็กรับประทาน โดยการนำใบสดประมาณ 1 กำมือ ตำคั้นน้ำประมาณ 1 แก้วกาแฟแล้วกรองเอากากออก จะได้น้ำที่คนสมัยก่อนเรียกกันว่า น้ำยอดหวาด ที่มีสีเขียวเข้ม รสชาดขม จากนั้นผสมน้ำผึ้งประมาณ 1-2 ช้อนกาแฟ (หากยังมีรสขมมากก็สามารถเพิ่มปริมาณน้ำผึ้งได้) รับประทานก่อนอาหาร อาการเป็นเดือนของเด็ก ๆ ก็จะดีขึ้น ทำให้เด็กรับประทานอาหารได้มากขึ้น ร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง
[separator]        
อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันนี้สวาดถือเป็นพืชที่หาคนรู้จักได้น้อยและหายาก อาจเนื่องมาจากมีการนำมาใช้ลดลง ไม่ว่าจะใช้เป็นยาหรือในด้านอื่น ๆ และด้วยเหตุผลที่ว่าสวาดเป็นพืชที่พบมากบริเวณใกล้ทะเล จึงไม่เป็นที่แพร่หลายในการใช้ทางยา




บทความโดย  นพท.ฉารีฟะฮ์   บิลลาเต๊ะ
                  5011410006   TTMed IV


อาจารย์ที่ปรึกษา อ.เจษฏาพร บุญพ่อมี