เมื่อชีวิตก้าวเข้าสู่วัยปัจฉิมวัย (อายุ 32 ปีขึ้นไป) คงมีหลายท่านโดยเฉพาะผู้หญิงมักจะประสบปัญหาอาการปวดไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น การเคลื่อนไหวของข้อไหล่ลดลง จะพบได้จากปัญหาการติดตะขอชุดชั้นในด้านหลัง  ถูสบู่บริเวณแผ่นหลังหรือยกมือขึ้นหวีผมไม่ได้  ทำให้ผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บ เสียว บริเวณหัวไหล่ ร้าวไปแขนและขึ้นศีรษะ กล้ามเนื้อบ้าข้างที่เป็นจะเกร็งตัว อาการดังกล่าวในทางการแพทย์แผนปัจจุบันเชื่อว่าเกิดจากการหดรั้งของเนื้อเยื่อหุ้มข้อแคปซูล (Adhesive capsulitis) หรือเกิดจากการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบข้อไหล่ส่งผลให้องศาการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ลดลง และหากปล่อยไว้เป็นระยะเวลานาน ทำให้เกิดอาการปวดเรื้อรังจนเกิดอาการหัวไหล่ติด(Frozen Shoulder) ส่วนในทางทฤษฎีการแพทย์แผนไทยได้แบ่งสาเหตุของโรคหัวไหล่ติดเป็น 2 แบบ คือ หัวไหล่ติดที่มีอาการอักเสบแบบเฉียบพลัน จะมีสาเหตุมาจากลมลำบอง และอีกสาเหตุหนึ่งเกิดอาการปวดแบบเรื้อรัง มีเสียงดังขณะเคลื่อนไหว จะมีสาเหตุมาจากลมปลายปัตคาด ซึ่งทั้ง 2 สาเหตุนั้นล้วนมาจากมูลเหตุการณ์เกิดโรค 8 ประการและความไม่สมดุลของธาตุ 4 ในร่างกาย สามารถพบได้ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต ผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุบริเวณหัวไหล่ หรือผู้ใช้งานของข้อไหล่มากเกินไป

การนวดรักษาทางแพทย์แผนไทยรักษาโรคหัวไหล่ติด จะมุ่งเน้นนวดพื้นฐานและกดจุดสัญญาณเพื่อบังคับเลือดความร้อนเข้าข้อต่อหัวไหล่  การเขยื้อนหัวไหล่เพื่อเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของข้อไหล่และการนวด ประคบสมุนไพรจะช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตบริเวณกล้ามเนื้อบ่าไหล่และแขน ตามสูตรการรักษาแบบราชสำนัก ดังนี้  
        1. การนวดพื้นฐานบ่าข้างที่เป็น
        2. กดจุดสัญญาณ 1 ถึง 5 หัวไหล่ เน้น สัญญาณ 1และ 5 หัวไหล่หากไม่มีอาการปวด บวม แดง ร้อนให้กดสัญญาณ 1 พร้อมกับเขยื้อนหัวไหล่
        3. นวดพื้นฐานหลัง
        4. นวดพื้นฐานแขนด้านนอกและแขนด้านใน
                 หลังจากนวดรักษาจะใช้วิธีการประคบสมุนไพรร่วมด้วย เนื่องจากความร้อนจะช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิต ช่วยคลายกล้ามเนื้อและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของสมุนไพรในลูกประคบ เช่น ไพล(Zingiber cassumunar Roxb.) มีฤทธิ์ในการลดการอักเสบ ลดบวม ช่วยบรรเทาอาการปวดได้ นอกจากนี้ท่ากายบริหารแบบฤาษีดัดตนบางท่ายังช่วยเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของข้อไหล่และช่วยคลายกล้ามเนื้อบริเวณบ่าและหัวไหล่ได้

โดย. อ.กชกร  สุขจันทร์