ครอบครัวใดที่ทราบว่าตัวเองหรือคนใกล้ตัวกำลังตั้งครรภ์ ย่อมมีทั้งความตื่นเต้นและกังวลเกี่ยวกับการต้อนรับสมาชิกใหม่ของครอบครัว ยิ่งด้วยถ้าเป็นลูกคนแรกหลานคนแรกของบ้านด้วยแล้ว ความตื่นเต้นและกังวลย่อมทวีเป็นเท่าตัว คนไทยสมัยก่อนมักจะมีเกร็ดความรู้ ความเชื่อและภูมิปัญญาในการเลี้ยงลูกซึ่งอาศัยจากประสบการณ์ประเพณีและความเชื่อที่สืบทอดต่อกันมาให้คนรุ่นหลังนำมาถือปฏิบัติ ดังต่อไปนี้

1. ให้ดื่มน้ำมะพร้าวอ่อน เชื่อว่า ทารกมีผิวพรรณดี ไม่มีไขติดตามตัว
2. ให้กินผักที่ลื่น เชื่อว่า จะทำให้คลอดง่าย
3. ให้กินไข่ต้ม เชื่อว่า ลูกจะขาวสวย
4. ให้กินกล้วยน้ำว้า เชื่อว่า จะทำให้ลูกมีผมดกดำ
5. ห้ามกินผลไม้แฝด เชื่อว่าจะทำให้ได้ลูกแฝด
6. ห้ามกินปลาชะโด เชื่อว่า ท้องจะแตกลาย
7. ห้ามรับประทานอาหารรสจัด เช่นเผ็ดจัด เค็มจัด เชื่อว่าทำให้เด็กไม่มีผม
8. ห้ามกินหอย เชื่อว่า คลอดมีกลิ่นคาว คลอดยาก
9. ห้ามกินเนื้อวัว เชื่อว่า จะทำให้ทารกมีไขมาก
10. ห้ามนั่งขวางบันได หรือธรณีประตู เชื่อว่า ทำให้มีการขัดขวางทางคลอด
11. ห้ามทำหน้าหงิกงอ เชื่อว่า ลูกจะหน้าหงิกงอ อารมณ์ไม่ดี
12. ห้ามนอนหงาย เชื่อว่า รกติดหลังมารดา ทำให้ไม่คลอด
13. ห้ามไปร่วมงานศพ โดยเฉพาะ คนท้องแก่หากจำเป็นต้องไปต้องติดเข็มกลัด เชื่อว่า จะมีวิญญาณร้ายจะสิงหรือติดตามทารก การติดเข็มกลัดจะช่วยป้องกันสิ่งชั่วร้าย
14. ให้ใช้ถ่านทาหน้าผากทารกเวลาเดินทางไกล เชื่อว่า ป้องกันภูติผีวิญญาณ
15. ให้ใช้ไม้หนีบหัวนมหรือตะเกียบดึงหัวนมถ้าแม่มีหัวนมบอด เชื่อว่า ทำให้หัวนมยาวขึ้น

การปฏิบัติตนตามความเชื่อที่กล่าวมาแล้วข้างต้นนั้น เป็นไปเพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่จะเกิดกับแม่และเด็กในระหว่างการคลอด ป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆและให้เด็กที่คลอดออกมามีหน้าตาน่ารักผิวพรรณดี เลี้ยงง่าย ไม่เจ็บป่วย ปลอดภัยจากสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่นภูติ ผี วิญญาณร้าย เพื่อให้แม่และเด็กนั้นมีพลานามัยที่สมบูรณ์แข็งแรงดี การปฏิบัติตามหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับวิจารณญาณของแต่ละท่านแต่หากปฏิบัติตามไว้ก็ไม่เสียหาย เนื่องจากเป็นสิ่งที่คนสมัยก่อนได้ถือปฏิบัติมาแล้วทั้งสิ้น อีกทั้งยังไม่พบว่าก่อให้เกิดผลเสียแต่อย่างใด

เขียนบทความโดย พทป.พิมพ์วิภา แพรกหา โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

แหล่งอ้างอิง http://www.knc.ac.th/uploads/File/masut02.pdf เรื่องการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพมารดาและทารก