ก่อนที่เราจะทราบความสาคัญของการผดุงครรภ์ไทยในมารดาหลังคลอดนั้น เราควรทาความเข้าใจกับคาว่าการผดุงครรภ์ไทยให้รู้แจ้งเสียก่อน เพื่อจะได้ทราบถึงขอบเขตและบทบาทหน้าที่ของแพทย์แผนไทยในการผดุงครรภ์ไทยได้อย่างถูกต้อง
  การผดุงครรภ์ไทย หมายความว่า การตรวจ การบาบัด การแนะนำ และการส่งเสริมสุขภาพ หญิงมีครรภ์ การป้องกันความผิดปกติในระยะตั้งครรภ์ และระยะคลอด การทาคลอด การดูแลและส่งเสริมสุขภาพมารดาและทารกในระยะหลังคลอด ทั้งนี้ด้วยกรรมวิธีการแพทย์แผนไทย
ซึ่งจะเห็นได้ว่าการผดุงครรภ์ไทยนั้นให้ความสาคัญในการดูแลมารดาและทารกตั้งแต่ระยะตั้งครรภ์ ระยะคลอดและระยะหลังคลอด แต่ในปัจจุบันบทบาทหน้าที่ในการทาคลอดมีน้อยลง แต่เน้นในการดูแลสุขภาพของหญิงหลังคลอดมากยิ่งขึ้น

  ทางจิตใจ ได้แก่ ความวิตกกังวลในการดูแลทารก วิตกกังวลในสรีระที่เปลี่ยนแปลงไป ภาวะเศร้าหลังคลอดซึ่งเกิดในมารดาที่ทารกเสียชีวิตหลังจากคลอด หรือภาวะเศร้าที่หาสาเหตุไม่ได้ เป็นต้น

  การผดุงครรภ์ไทยจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่สาคัญในการฟื้นฟูสุขภาพหลังคลอดของมารดาในยุคปัจจุบัน โดยสามารถช่วยเหลือในส่วนของอาการอ่อนเปลี้ยเพลียแรง หน้ามืดตาลาย อาการปวดเมื่อย ปวดระบมตามบั้นเอว สะโพก ต้นขา บ่า สะบัก อาการเจ็บมดลูก น้าคาวปลาไม่เดิน กระบังลมหย่อน หน้าท้องยื่น เจ็บแผลฝีเย็บ ช่องคลอด ปวดขัดเวลาปัสสาวะ อาการคัดเต้านม น้านมน้อย หัวนมบอด ผิวหนังเป็นคราบดาบริเวณรักแร้ ซอกคอ สะโพก ก้น ขาหนีบ ท้องลายและสะโพกลาย

  หากเรามองย้อนกลับไปในอดีตแล้วลองคิดทบทวนดูว่า เพราะเหตุใดที่มารดาสมัยก่อนแม้มีลูกมากแต่กลับมีสุขภาพที่แข็งแรง โดยมีน้อยรายที่ได้รับผลกระทบจากภาวะหลังคลอด ซึ่งแตกต่างกับมารดาหลังคลอดในปัจจุบัน ที่คลอดได้ไม่นานก็ต้องกลับไปลาบากตรากตราทางานต่อ เวลาพักผ่อนแทบไม่มี การใส่ใจกับสุขภาพของตนเองจึงไม่มากเท่ากับคนในสมัยก่อน ทาให้คุณแม่ยุคไฮเทคทั้งหลายมักมีอาการต่างๆ เกิดขึ้นตามมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออายุย่างเข้าสู่ปัจฉิมวัย (วัยผู้ใหญ่) สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยสาคัญที่ทาให้การผดุงครรภ์ไทยกลับเข้ามามีบทบาทอย่างโดดเด่นอีกครั้งในการให้การฟื้นฟูสุขภาพของมารดาหลังคลอด และคาดว่าจะยิ่งทวีความสาคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ต่อไปในอนาคต.

โดย นพท.สิรินทิพย์ วิชญวรนันท์