Dec142020

โรคที่มากับปลายฝนต้นหนาว

All rights reserved by TTME-PSU

ตามปกติโลกหมุนรอบตัวเองใช้เวลา 1 วัน ในขณะที่โลกหมุนรอบตัวเองนั้น ก็จะหมุนรอบดวงอาทิตย์ไปด้วย ซึ่งใช้เวลา 365 วัน (1 ปี) ในการหมุนรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ แกนของโลกไม่ได้ตั้งตรง แต่จะเอียงทำมุมกับวงโคจรของมันเอง ด้วยเหตุนี้ในขณะที่โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์อยู่ตามวงโคจรนั้น เมื่อโลกโคจรไปอยู่ในตำแหน่งแต่ละแห่ง ส่วนของโลกที่หันเข้าหาดวงอาทิตย์จะใช้เวลาที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดฤดูกาลขึ้นมา

ตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทย “ฤดูกาล” เป็นสมุฎฐานหรือปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิดความเจ็บป่วยหรือความผิดปกติของธาตุได้ (อุตุปริณามชาอาพาธา) โดยได้แบ่งฤดูกาลออกเป็น 3 ฤดู หลักๆ คือ

  • คิมหันตฤดู (ฤดูแห่งความร้อน กระวนกระวาย) หรือ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำเดือน 4 ถึง วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 สมุฏฐานเตโช พิกัดสันตัปปัคคี
  • วัสสานฤดู (ฤดูที่ชุกไปด้วยฝน) หรือ ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำเดือน 8 ถึง วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 12 สมุฏฐานวาโย พิกัดกุจฉิสยาวาต
  • เหมันตฤดู (ฤดูที่น้ำค้างตกลง) หรือ ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำเดือน 12 ถึง วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 4 สมุฏฐานอาโป พิกัดเสมหะโลหิต

หากพิจารณาตามฤดูสมุฏฐาน ช่วงปลายฝนต้นหนาว จะเป็นรอยต่อระหว่างปลายฤดูฝนและย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ซึ่งอาการเจ็บป่วยช่วงปลายฝน มักเกิดจากพิกัดแห่งวาตะสมุฏฐาน และเสมหะสมุฏฐานระคนกันให้เป็นเหตุ ส่วนอาการเจ็บป่วยช่วงต้นหนาว มักเกิดจากพิกัดแห่งเสมหะสมุฏฐาน และวาตะสมุฏฐานระคนกันให้เป็นเหตุ ตามเช่นที่ได้กล่าวไว้ในฤดู 6 ตามคัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย

เดือนสิบเอ็ดสิบสอง ฤดูเจือกำเริบร้าย ชื่อสารทฤดูหมาย เจือวสันต์แลเหมันต์ ผิไข้เกิดเพื่อลมเสมหะมูตรเป็นสำคัญ ร้อนทรวงแลอกนั้น ร้อนในไส้ในกายเอง บังเกิดโรคในอก ให้เจ็บฟกเป็นหลายเพลง เจ็บกระดูกสันหลังเอง ดังหลุดลุ่ยแลเจ็บคอ”

เดือนอ้ายแลเดือนยี่ สองเดือนนี้เหมันต์ขาน อาโปย่อมมันหวาน ปัถวีแทรกสำคัญ ผิไข้เพื่อเสมหะ กำเดาเลือดเจือปนเป็น โทษมากหากให้เห็น ยิ่งกว่าสิ่งสิ้นทั้งปวง ให้เจ็บซึ่งสันหลัง แลบั้นเอวเป็นใหญ่หลวง ดังจะลุ่ยหลุดล่วง ทั้งต้นคอสลักขึง ประดุจตรีโทษในเงื้อมมือมัจจุรึง”

หากพิจารณาแล้วอาการที่มักจะพบได้บ่อยในช่วงนี้ คือ โรคระบบทางเดินหายใจ (อาการไข้หวัด ไอ เจ็บคอ ปอดบวมอักเสบ ไข้เลือดออก ไข้หวัดใหญ่) โรคระบบทางเดินอาหารและขับถ่าย (อาหารเป็นพิษ ท้องเสีย) โรคระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ (ปวดกระดูกและกล้ามเนื้อ หนักเนื้อหนักตัว ครั่นเนื้อตัว ปวดศีรษะ)

ช่วงปลายฝนต้นหนาว

วิธีการป้องกันและดูแลสุขภาพในช่วงปลายฝนต้นหนาว คือ การรักษาและสร้างสุขอนามัยที่ดีให้ตนเองและคนรอบข้าง เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ สวมเสื้อผ้ารักษาร่างกายให้อบอุ่น เพื่อให้ร่างกายมีภูมิต้านทานโรค ไม่ใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น รับประทานอาหารปรุงสุก ใช้ช้อนกลาง ไม่ดื่มน้ำแก้วเดียวกับผู้อื่น ล้างมือบ่อย ๆ อย่างถูกวิธี เพื่อลดโอกาสติดเชื้อโรคทางเดินหายใจหรือทางเดินอาหาร ซึ่งวิธีเหล่านี้ เป็นวิธีง่ายๆ ที่จะทำให้คุณห่างไกลจากความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งหมอหรือยาใดเลย

จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นได้ว่า ฤดูกาลที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลกระทบต่อร่ายกายเราอย่างไรบ้าง ซึ่งหวังว่าข้อมูลที่ผมนำเสนอในวันนี้ คงเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยสำหรับการรับมือในช่วงหน้าหนาวนี้ อาจจะเป็นสิ่งที่เรามองว่าเป็นเรื่องเล็ก ๆ แต่หากเราไม่ระมัดระวังและมองข้ามไป ความเจ็บป่วยหรือโรคภัยไข้เจ็บเหล่านั้นก็จะเกิดขึ้นกับเราได้ หมั่นดูแลและรักษาสุขภาพ ชีวิตคุณเป็นของคุณ อย่าฝากชีวิตไว้กับโรงพยาบาลมากนัก เพราะถ้าคุณหมั่นดูแลตนเองก็จะทำให้คุณมีสุขภาพที่ดี ไม่ต้องเสียค่ารักษาพยาบาล มีเงินเก็บ มีความสุขและสามารถใช้ชีวิตอยู่กับคนที่คุณรักได้ยาวนานขึ้น วันนี้ผมก็ของลาไปเพียงเท่านี้ ...ขอบคุณครับ...

บทความโดย
นายบดินทร์ ชาตะเวที นักวิทยาศาสตร์สุขภาพ โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย คณะการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

Read 999 times Last modified on Thursday, 06 June 2013 07:18

Leave a comment

*ร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์