Nov062018

มหาหิงคุ์ กับ อาการท้องอืดในเด็ก

All rights reserved by TTME-PSU

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยได้ยินมาบ้างว่า เวลาลูกน้อยมีอาการท้องขึ้น หรือร้องไห้เนื่องจากท้องอืด ให้ใช้ “มหาหิงคุ์” ทาที่ท้อง เพื่อช่วยลดอาการเหล่านั้น ในปัจจุบันก็ยังคงมีการใช้วิธีนี้ในการดูแลลูกน้อยอยู่เป็นจำนวนมาก เนื่องจากเป็นสิ่งที่คุณย่าคุณยายหรือคนเก่าคนแก่ได้บอกต่อมา ถือว่าเป็นวิธีการดูแลทารกอย่างหนึ่ง วันนี้ผมจึงจะมาพูดถึง “มหาหิงค์” ว่ามันคืออะไร ทำไมถึงใช้แก้อาการท้องอืด ท้องขึ้นในเด็ก

อาการท้องอืดในทารก มักพบในทารกที่กินนมผสมจากขวดมากกว่าทารกที่กินนมแม่ เนื่องจากน้ำนมแม่ย่อยง่ายกว่านมผสม จึงทำให้ทารกที่กินนมแม่ไม่ค่อยมีอาการท้องอืด ปวดท้อง โดยสาเหตุที่ทำให้ทารกท้องอืด อาจเป็นเพราะคุณแม่ให้ลูกดูดนมมากเกินไป หรือดูดลมเข้ามากไปในขณะที่ดูดนมจากขวด ปล่อยให้ลูกดูดขวดนมเปล่า หรือเป็นเพราะให้นมในท่าไม่ถูกต้อง ส่งผลให้กระเพาะอาหารของทารกมีลมมาก ปวดท้องเพราะลมดัน ถ้าไม่อาเจียน ไม่มีการถ่ายอุจจาระออกมา ก็อาจทำให้ลูกมีอาการ “ท้องอืด” เมื่อมีอาการ ทารกก็ไม่สามารถพูดหรือบอกออกมาได้ว่า “แม่...หนูท้องอืด” ส่งผลให้ทารกร้องไห้บ้าง นอนดิ้นบ้าง อารมณ์ไม่ดีบ้าง ทำให้คุณพ่อคุณแม่มือใหม่มีความกังวลไม่น้อย

ในสมัยก่อนหรือแม้กระทั่งสมัยนี้ มักจะได้ยินเสมอว่า เวลาเด็กทารกร้องไห้ให้เอามหาหิงคุ์มาทาที่ท้อง เพราะเด็กน่าจะไม่สบายตัว เนื่องจากมีอาการท้องอืด และเมื่อทาไปสักพักอาการก็จะดีขึ้น หยุดร้องและกลับมาร่าเริง หรือนอนหลับปุ๋ยเลย

อะไรคือ มหาหิงคุ์ และ มหาหิงคุ์ คืออะไร

  • มหาหิงคุ์ คือ ชันน้ำมันหรือยางที่ได้มาจากลำต้นใต้ดินและรากของพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ferula assafoetida L. อยู่ในวงศ์ Apiaceae ลักษณะเป็นสีเหลือง อมน้ำตาลและมีกลิ่นฉุนเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว มหาหิงคุ์เป็นยาที่รู้จักกันมานานมากแล้ว ไม่เฉพาะแต่ในประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นที่รู้จักและนิยมใช้กันในหลายๆ ประเทศ โดยในสมัยก่อน มหาหิงคุ์ถูกนำไปใช้สำหรับปรุงแต่งรสชาติอาหาร เป็นยาช่วยย่อย และในบางประเทศหมอพื้นบ้านยังนิยมนำมหาหิงคุ์มาทำเป็นยาล้างพิษได้อีกด้วย
  • มหาหิงคุ์ มีสรรพคุณมากมาย เช่น ใช้ทาภายนอกเพื่อรักษากลาก แก้แมลงกัดต่อย แก้ปวด แก้บวม นอกจากนั้นแล้วกลิ่นของมหาหิงคุ์ยังใช้ในการรักษาโรคหวัด และบรรเทาอาการไอได้อีกด้วย
  • สำหรับสรรพคุณของมหาหิงคุ์ที่ใช้กับทารกในปัจจุบัน คือ นิยมนำมาทาที่หน้าท้อง ฝ่ามือ ฝ่าเท้าของเด็กทารก เพื่อระงับอาการปวดท้อง ท้องอืด พอทาไปสักพักเด็กก็มักจะผายลมออกมา หรือสำหรับเด็กบางคนที่ร้องไห้ไม่หยุด พอทามหาหิงคุ์ปุ๊บเด็กก็หยุดร้องปั๊บเลยก็มี

มหาหิงคุ์ เป็นยาที่ได้ยินชื่อมาช้านานและส่งต่อกันมาเป็นทอดๆ สำหรับคุณแม่มือใหม่ว่าควรซื้อติดไว้ยานี้เป็นยาสำหรับทารกประจำบ้าน ใช้สำหรับป้องกันและระงับอาการปวดท้อง ท้องอืดในเด็กทารก โดยใช้สำลีชุบทาที่หน้าท้อง รอบสะดือ ต้นขา เท้า และฝ่าเท้าของทารก ถึงแม้ไม่มีอาการปวดก็สามารถทาให้ทารกเป็นประจำหลังอาบน้ำได้ตามต้องการ แม้ว่ากลิ่นของมหาหิงค์จะไม่หอม แต่สามารถช่วยบรรเทาอาการโรคหวัดได้ด้วย แต่ข้อเสียคือ กลิ่นของมหาหิงค์ที่ค่อนข้างแรง และถ้าเปื้อนเสื้อผ้าแล้วจะซักออกยาก และสำหรับเด็กบางคนถ้าแพ้ก็จะทำให้ผิวหนังเป็นผื่นแดง ลอกเป็นขุยได้

คำแนะนำในการใช้ “มหาหิงคุ์” ในเด็ก

  1. มหาหิงคุ์ที่มีส่วนประกอบของแอลกอฮอล์ (โดยเฉพาะทิงเจอร์มหาหิงคุ์) ไม่ควรให้เด็กรับประทาน เพราะอาจมีผลเสียต่อเด็กได้ เนื่องจากในทิงเจอร์มหาหิงคุ์นั้นมีแอลกอฮอล์มาก อาจทำให้เด็กได้รับแอลกอฮอล์โดยไม่จำเป็น
  2. ถ้านำมหาหิงคุ์มาใช้ทา ควรทาในที่โล่ง อากาศโปร่ง ถ่ายเทสะดวก หรือหลังจากทามหาหิงคุ์ที่ท้องแล้ว ให้ใช้ผ้าอ้อมห่อบริเวณท้องเด็กไว้ เพื่อทำให้ท้องอุ่นและทำให้ยาออกฤทธิ์ได้ดียิ่งขึ้น
  3. ระมัดระวังไม่ให้เข้าตาหรือสัมผัสกับเนื้อบริเวณที่เป็นแผลหรือรอยถลอก
  4. ควรเก็บให้พ้นมือเด็ก และไม่ควรเก็บรวมกับยารับประทานชนิดอื่นๆ
  5. ควรสำรวจวันหมดอายุของยาก่อนนำมาใช้ เนื่องจากการเก็บยาไว้นานๆ จะทำให้ตัวยาออกฤทธิ์สลายตัวและให้ผลได้ไม่เต็มที่

เมื่อทราบถึงข้อมูลและวิธีการใช้แล้ว ควรที่จะใช้ให้ถูกวิธีเพื่อให้ลูกน้อยของคุณมีสุขภาพที่แข็งแรงนะครับ ...สวัสดีครับ...

บทความโดย
นายบดินทร์ ชาตะเวที นักวิทยาศาสตร์สุขภาพ คณะการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

Read 999 times Last modified on Thursday, 06 June 2013 07:18

Leave a comment

*ร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์